Önsöz

Bazı oyunlar vardır, büyük sahne ister, bazı oyunlar vardır küçük bir sahnede daha da başka boyutlar kazanır. İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları yönetimi, her tür tiyatro eserinden örnekler vermeyi amaç edindiği için, bu miniminacık ODA TİYATROSU’nu devreye sokmakla yerinde bir karar verdi.

25 Şubat 1988’de “GÜNDEN GECEYE” oyunu ile açtı perdelerini. Elli kişilik minicik bir salon, ona göre de sahnesi… Altmışlı yıllarda İstanbul’umuzda böyle ufak tiyatrolarımız vardı. Sonraları kapandı gitti. Şimdi böyle yenileri açılınca insanın içi bir tuhaf oluyor, kıvanç duyuyor. Elleri sağ olsun bu hizmeti verenlerin.

Bu duygular içinde oturduk yerimize. Dekor sahneden taşmış, yan duvarlar, her yer dekorun bir parçası. Oyun başlamadan oyunla beraber iç içe olacağımıza hazırlıyor bizi.

Oyunun başlayacağını tatlı bir hanım sesi haber verdi. Ev sahibi edasıyla “Hadi buyurun seyire” dedi bizlere. Oyuncular sahneye çıkınca şuna bir kez daha inandım. Bazı roller, yaban atları gibidir, geme dizgine gelmez. Ancak usta binicilerin harcıdır o atları yola getirmek. Beş oyuncu vardı o gün sahnede, doludizgin zorlu rollerinde yarışan, beş zorlu oyuncu.

Bize her şeyi unutturup, O’Neill’in dünyasına götürdüler.
O gün elli kişiydik, altı milyonluk İstanbul şehrinin elli mutlu kişisi!
(…)

Cep Tiyatrosu'nun Açılış Oyunu "Günden Geceye"

Yazan - Eugene O’Neill

Türkçesi - Gencay Gürün

Yöneten - Hakan Altıner

Dekor - Özhan Özdil

Kostüm - Canan Göknil

James Tyrone - Toron Karacaoğlu

Mary Covan Tyrone - Nedret Güvenç

James Tyrone Jr. - Yalçın Boratap

Edmond Tyrone - Arif Akaya

Cathleen - Nergis Çorakçı

Yönetmen Yardımcısı - Deniz Türkali

Asistan - Nergis Çorakçı

Işık - İ. Ören – T. Sedetmen

Efekt - Hitay Daycan

Işık Yönetimi - Aytaç Altunbek

Aksesuar - Fikri Yüksel

Efekt Yönetimi - Mehmet Eracar

Sahne Teknisyeni - Halil Zorlu

Suflör - Birbahar Kerigan

Kaynak: Ergun Köknar, Foto Tiyatro “Günden Geceye”, Saklambaç Cumartesi

Cep Tiyatrosu'nda Geçen Sezonun Son Oyunu "İyi Geceler Anne"

TİYATRO SOKAĞI / es_tuncer@yahoo.com
Esra Tuncer

İyi Geceler Anne

“Yorgunum, kırgınım, üzgünüm, kendimi tükenmiş hissediyorum…”

Marsha Norman’ın 1983 yılında yazdığı İyi Geceler Anne adlı oyunu Harbiye Cep Tiyatrosunda sahnelenmeye devam ediyor. Oyunu dilimize Yıldırım Türker çevirmiş. Arif Akkaya’nın yönetmenliğinde sahnelenen oyunda bir anne ve kızının hem geçmişleriyle hem de birbirleriyle olan hesaplaşmasına tanık oluyoruz.

“İyi Geceler Anne” sıcak ve samimi havasıyla daha tiyatronun merdivenlerinden çıkarken sarıveriyor seyirciyi. Harbiye Cep Sahnesi oyun için yeniden düzenlenmiş. Sararmış çınar yapraklarıyla kaplı merdivenler ve dar koridor Thelma ve Jessie’nin küçük ama sevimli evlerinin salonuna açılıyor. Duvarları kağıtla kaplanmış salonun başköşesinde ağırlanan misafir gibi evin o sıcak havasına kaptırıveriyoruz kendimizi. Jessie ve ailesinin mutlu günlerinden kalma resimleri az sonra yaşanacak drama inat gülümsüyorlar bize. Yastıklar ve dantellerle süslenmiş koltuklarımızda yerlerimizi alıyor ve sessizce bekliyoruz olacakları..

Biz içeri girdiğimizde Thelma televizyonun karşısında uyuyordu. Biraz sonra olacaklardan ve kızının planlarından habersiz sakin ve tatlı bir uykunun kollarındaydı sanki. Bu sırada Jessie ise iki saat sonra çıkacağı yolculuğun hazırlıklarıyla meşguldü.

Önce etrafı düzenledi, etrafa küçük notlar yazdı. Gitmeden önce son hazırlıklarını tamamlayan bir yolcuya benziyordu adeta. Annesinin alışveriş listesini düzenlemiş, siparişlerini nereye vermesi gerektiğinden tutun da annesini bir süre idare edecek şekerlemelere kadar her şeyi en ince ayrıntısına kadar planlamıştır.

Aslında Jessie çoktan vazgeçmiştir kendi hayatından. Annesine karşı hissettiği sorumluluk duygusu olmasa çok daha önce çekip gidecekti bu hayattan.. Artık kendi hayatı hakkında özgürce karar vermenin vakti gelmişti. Son olarak mutfaktaki saati de ölüm saatine ayarladı, annesinin manikürünü de yapınca bütün işi bitecek ve sonsuz yolculuğuna gönül rahatlığıyla gözü arkada kalmadan çıkacaktı. Kararını annesine alelade bir şeyden söz ediyormuş gibi açıkladı. Thelma önce inanmadı ona ama Jessie deki kararlılığı fark edince telaşa kapıldı. Onu intihardan vazgeçirme çabası giderek bir hesaplaşma akşamına dönüştü.

Thelma tüm olup biten karşısında önce şaşırır, kızına inanmak istemez. Ama Jessie'de ki kararlılığı anlayınca kızını bu düşüncesinden vazgeçirmek için mücadele eder. Beraber geçirdikleri on yıla rağmen kızının ne kadar yalnız ve çaresiz olduğunun farkına varamamış ya da görmek istememiştir kızının dramını. Jessie’ yi bu kararından vazgeçirmek için önce kendisini koz olarak kullanır. Kızı annesini yapayalnız bırakıp nasıl gidecektir? Anne ve kızı arasındaki bu hesaplaşma sürerken bizde bir yandan anneyi anlamaya çalışıp kızının çaresizliğine ve yalnızlığına üzülürken kendi payımıza düşeni alıyoruz oyundan. En yakınımızda bildiğimiz insanlar gerçekten bize yakın mı? Onların neler düşündüğünü gerçekte neler hissettiklerini biliyor muyuz?

"İyi Geceler Anne" başarılı bir ekip çalışmasının güzel örneklerinden biri. Zuhal Soy’un gerçekçi dekor anlayışıyla hazırladığı oyunda seyirci daha kapıdan girer girmez kendini oyuna kaptırıyor. Sahnenin hem küçüklüğü hem de oturma düzeninin seyirciyle oyuncuları yakınlaştıran özelliği bu gerçekçiliği güçlendiriyor. Oyundaki her şey o kadar gerçek ve bizden ki nerdeyse kendimizi evimizde hissediyoruz.

Oyunda görünürde iki karakter olmasına karşın anne ve kızın diyaloglarında intihar etmiş bir babanın heybetli görüntüsünü fark edip; kendine bile hayrı olmayan evlat Ricky'in, arada sırada eve uğrayan bencil kardeş Dawson’ın ya da Jessie'nin boşandığı kocası Cecil’in sanki her an sahnenin köşesinden giriverecekmiş hissine kapılıyoruz.

Oyunun başarısında oyunculukların rolü büyük. İki kadın kahramandan Thelma'yı Celile Toyon, Jessie'yi ise Hikmet Körmükçü canlandırmış. İkisi de çok başarılı. Thelma'yı canlandıran Celile Toyon kızının intihara giden sürecinde önce bencil bir istekle kızını yanında isteyen sonraları kızının yaşadığı dramı anlayan annenin iç burkan çaresizliğini son derece gerçekçi bir şekilde geçiriyor seyirciye ve “her an yanı başındaydım, nerden bilebilirdim bu kadar yalnız olduğunu” derken yaşadığı acıyı hep birlikte hissediyoruz. Jessie'yi canlandıran Hikmet Körmükçü ise doğal ve inandırıcı oynayışıyla başarısını bir kez daha kanıtlıyor. Jessie'nin intihara giden süreçte yaşadığı duyguları hayatı ve kendisini sorgulayışı o kadar içten ki..

İyi Geceler Anne dramatik finaliyle gözyaşlarınızı tutamayacağınız etkileyici ve sezonun başarılı oyunlarından biri.

Yazan: Marcha Norman
Çeviren: Yıldırım Türker
Yöneten: Arif Akkaya
Sahne ve Giysi Tasarımı: Zuhal Soy
Işık Tasarımı: Mahmut Özdemir
Oyuncular: Celile Toyon, Hikmet Körmükçü

Kaynak: http://www.tiyatrodergisi.com.tr/Public/default.aspx?nid=2959